Iako su zaronili na dubinu od 112 metara na vrelu rijeke Krušnice kod Bosanske Krupe, ronioci nisu pronašli dno!

To senzacionalno otkriće donijela je ovogodišnja speleo-ronilačka kampanja u Unsko-sanskom kantonu. Ekspediciju je izvodila češko-mađarska ekipa iz Asocijacije TDI SDI za jugoistočnu Evropu pod vodstvom Michala Piskule. Vrsni ronioci Jiri Štetina, Jiri Moninec, Szabolcs Strozynski, Laszlo Mullner, uz asistenciju domaćih ronilaca Željka Mirkovića, Anesa Halkića i Amira Šarganovića zaronili su na dubinu od 112 metara i nisu dosegli dno vrela rijeke Krušnice.

Češki i mađarski ronioci dno nisu ni nazreli, pa se pretpostavlja da su vrelo rijeke Krušnice i Crno jezero u kanjonu Une, između Bihaća i Bosanske Krupe, povezani i da sadrže nevjerovatne količine pitke vode.

Vrelo je mnogo dublje i mnogo šire nego što se pretpostavljalo. Pronađene su i istražne, do sada nepoznate galerije neobično velikih dimenzija - dužine 750 metara, koje se spuštaju i ispod fantastične dubine od 112 metara.

Ronioci su "ekipi na suhom" ispričali da se ogromne galerije i dalje strmo spuštaju, ali tehničke mogućnosti i plan ronjenja nisu dopustili dalje napredovanje. Širina galerija kreće u rasponu od pet do 20 metara, velike je visine, pa se stiče dojam da je Krušnica smještena u jednom velikom podzemnom, vodom ispunjenom kanjonu.

Galerije se račvaju u dva smjera, jedan prema jugu, a drugi prema sjeverozapadu. Zanimljivo je da vodena struja iz južnog kraka ide u pravcu izlaza, a iz sjeverozapadnog kraka dalje prema unutrašnjosti, što je vrlo neobično i upućuje na mogućnost povezanosti Crnog jezera i Krušnice.

"Pored nevjerovatnog vodenog potencijala, cijelim putem napredovanja moguće je sresti čovječje ribice, mnoštvo isopoda, monlistri i neobičnih račića koje do sada nismo imali priliku vidjeti. To Krušnicu svrstava u red vrlo rijetkih, potpuno ekološki očuvanih izvorišta sa bogatom speleo-faunom", kaže Željko Mirković, instruktor ronjenja, koji je najzaslužniji za razvoj speleološkog ronjenja u Unsko-sanskom kantonu.

Ističe da nova saznanja o bogatstvu s kojim raspolažu u tom kraju dodatno obavezuju sve relevantne faktore da se sa naročitom pažnjom odnose prema ovom fenomenu i uopšte prema planinskom masivu Grmeča koji u svome podzemlju krije zadivljujuće vodene potencijale.

Na njegovu inicijativu prije pet godina na području Unsko-sanskog kantona pokrenuta je međunarodna speleo-ronilačka ekspedicija s ciljem istraživanja velikih izvorišta i potopljenih speleoloških objekata.

Ideja je potekla od Željka Mirkovića Grge, instruktora ronjenja, a realizirana u saradnji sa ronilačkim klubovima iz Bosanske Krupe i Sanskog Mosta. U proteklom periodu u izvorištima i potopljenim speleološkim objektima ronili su najpoznatiji ronioci iz Francuske, Češke, Mađarske i Engleske, a istraživanja su vršena u ovdašnjim najvećim kraškim izvorima Klokot, Dobrenica, Pećina, Crno jezero, Krušnica, Zdena, Dabar i Sanica.

"Prilikom tih istraživanja došli smo do nevjerovatnih spoznaja o morfologiji i kapacitetu naših kraških izvorišta, što je područje Unsko-sanskog kantona svrstalo u sam svjetski vrh kada su vodeni potencijali u pitanju. Ovakvo bogatstvo na relativno malom području postoji na samo nekoliko mjesta na cijeloj planeti", kaže Mirković.  

Nezavisne Novine